Thủ Tục Thành Lập Công Ty Cho Người Nước Ngoài Tại Việt Nam

Thành lập công ty cho người nước ngoài là một trong những bước khởi đầu quan trọng cho sự nghiệp kinh doanh, chiếm lĩnh thị trường tại Việt Nam.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, Việt Nam đã và đang khẳng định vị thế là một trong những quốc gia thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hấp dẫn nhất khu vực Đông Nam Á. Làn sóng các nhà đầu tư, tập đoàn quốc tế đổ bộ vào thị trường Việt Nam mở ra nhiều cơ hội bứt phá nhưng cũng đi kèm không ít thách thức về mặt pháp lý.

Người nước ngoài mở công ty tại Việt Nam đòi hỏi sự am hiểu tường tận về hệ thống luật pháp đặc thù. Nhằm cung cấp một cái nhìn tổng quan, chi tiết và chính xác nhất, HD Luật xin gửi tới quý khách hàng bản hướng dẫn toàn diện về quy trình, điều kiện và thủ tục thành lập công ty cho người nước ngoài tại Việt Nam mới nhất.

–

1. Bản Chất Pháp Lý Và Các Hình Thức Đầu Tư Nước Ngoài Tại Việt Nam

Trước khi bắt tay vào chuẩn bị giấy tờ thành lập công ty cho người nước ngoài, nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) cần định hình rõ mô hình hoạt động và phương thức dòng vốn của mình sẽ vận hành như thế nào tại Việt Nam. Theo quy định của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp hiện hành, NĐTNN có thể tiếp cận thị trường Việt Nam thông qua nhiều hình thức đầu tư khác nhau.

–

1.1. Thành lập tổ chức kinh tế mới (Doanh nghiệp FDI)

Đây là hình thức phổ biến nhất khi các tập đoàn lớn hoặc cá nhân nước ngoài muốn xây dựng một thương hiệu, nhà máy hoặc văn phòng hoạt động độc lập. Doanh nghiệp được thành lập sẽ là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), sở hữu tư cách pháp nhân Việt Nam và chịu sự điều chỉnh của hệ thống luật pháp Việt Nam.

Tùy vào nhu cầu, khi thực hiện thủ tục thành lập công ty cho người nước ngoài có thể lựa chọn:

• Thành lập công ty 100 vốn nước ngoài: Nhà đầu tư sở hữu toàn bộ vốn điều lệ, tự quyết định hoàn toàn cơ cấu tổ chức và hoạt động kinh doanh.

• Thành lập công ty liên doanh: NĐTNN góp vốn cùng với cá nhân hoặc tổ chức có quốc tịch Việt Nam để thành lập một pháp nhân chung. Tỷ lệ sở hữu của mỗi bên sẽ được quy định cụ thể trong Điều lệ công ty.

–

1.2. Đầu tư theo hình thức góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp

Nếu việc trực tiếp đứng ra xin cấp phép dự án mới từ đầu tốn nhiều thời gian, nhà đầu tư có thể chọn một giải pháp linh hoạt và nhanh chóng hơn. Đó là mua lại một phần hoặc toàn bộ số vốn góp của một doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động sẵn có trên thị trường.

Phương thức người nước ngoài góp vốn vào công ty việt nam giúp giản lược tối đa các khâu thẩm định ban đầu về dự án, giúp nhà đầu tư nước ngoài nhanh chóng sở hữu cổ phần từ 1% đến 100% (tùy thuộc vào lĩnh vực kinh doanh) và tham gia ngay vào hoạt động quản trị doanh nghiệp.

–

1.3. Đầu tư theo hình thức hợp đồng BCC

Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) là hình thức đầu tư được ký giữa các nhà đầu tư nhằm hợp tác kinh doanh, phân chia lợi nhuận, phân chia sản phẩm mà không thành lập tổ chức kinh tế (không sinh ra pháp nhân mới). Hình thức này cực kỳ phù hợp với các dự án có tính chất ngắn hạn hoặc trong các lĩnh vực đặc thù bị kiểm soát nghiêm ngặt về quyền sở hữu pháp nhân.

–

2. Điều Kiện Thành Lập Công Ty Cho Người Nước Ngoài

Pháp luật luôn rộng mở đón nhận người nước ngoài mở công ty tại Việt Nam, tuy nhiên để bảo hộ một số ngành sản xuất nội địa cũng như giữ vững an ninh, quốc phòng, Nhà nước áp dụng cơ chế quản lý riêng biệt đối với nhóm đối tượng này.

+-----------------------------------------------------------------+
|        3 ĐIỀU KIỆN CỐT LÕI CHO NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI            |
+-------------------------------+---------------------------------+
| 1. Điều kiện tiếp cận thị     | Xác định ngành nghề thuộc diện  |
| trường                        | tự do, hạn chế hay cấm đầu tư.  |
+-------------------------------+---------------------------------+
| 2. Điều kiện về năng lực tài  | Chứng minh dòng vốn sạch, đủ    |
| chính                         | khả năng tài trợ cho dự án.     |
+-------------------------------+---------------------------------+
| 3. Điều kiện về địa điểm thực | Trụ sở hợp pháp, có đầy đủ giấy |
| hiện                          | tờ thuê/mượn theo quy định.     |
+-------------------------------+---------------------------------+

–

2.1 Điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài

Nhà đầu tư nước ngoài khi vào Việt Nam không được mặc nhiên kinh doanh tất cả các ngành nghề như công dân Việt Nam. Việc thẩm định lĩnh vực hoạt động phải căn cứ vào: Biểu cam kết WTO, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA…) và hệ thống pháp luật chuyên ngành Việt Nam.

Trước khi mở hồ sơ thành lập công ty cho người nước ngoài, bạn cần tra cứu kỹ xem ngành nghề mình dự định triển khai có thuộc điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài hay không, có bị giới hạn gì về phạm vi hoạt động hay không.

Chính phủ đã ban hành danh mục các ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài. Khi doanh nghiệp FDI đăng ký các ngành này, họ sẽ chịu sự ràng buộc chặt chẽ của 1 hay một số các điều kiện nhất định. Chỉ khi đáp ứng được đủ các điều kiện họ mới có thể thực hiện hoạt động thành lập công ty, kinh doanh tại Việt Nam. Ví dụ:

• Vận tải hàng hải, dịch vụ logistics: Tỷ lệ sở hữu nước ngoài thường giới hạn tối đa ở mức 49%.

• Vận tải hành khách đường bộ: Giới hạn tối đa không quá 51%.

• Kinh doanh dịch vụ viễn thông: Giới hạn từ 49% đến 65% tùy thuộc vào việc dự án có hạ tầng mạng hay không có hạ tầng mạng.

Do đó, việc kiểm tra kỹ lưỡng danh mục ngành nghề hạn chế tiếp cận thị trường là bắt buộc để xây dựng một cơ cấu dòng vốn hợp lệ, tránh việc hồ sơ bị cơ quan đăng ký đầu tư từ chối. Hoặc có thể tra cứu tại hệ thống điện tử của cơ quan quản lý đầu tư Việt Nam: fdi.mof.gov.vn

–

2.2 Điều kiện về năng lực tài chính của nhà đầu tư

Nhà đầu tư phải chứng minh bản thân có đủ năng lực tài chính để hiện thực hóa dự án đã đăng ký.

• Đối với cá nhân: Cần cung cấp tài liệu xác nhận số dư tài khoản ngân hàng (bằng tiền Việt Nam hoặc ngoại tệ) tương đương hoặc lớn hơn số vốn dự định đầu tư vào công ty.

• Đối với tổ chức: Cần cung cấp báo cáo tài chính có kiểm toán của 02 năm gần nhất hoặc tài liệu chứng minh năng lực tài chính tương đương của công ty mẹ ở nước ngoài.

–

2.3 Điều kiện về địa điểm thành lập dự án

Địa điểm thành lập công ty, dự án phải phù hợp với quy định pháp luật, với quy hoạch sử dụng đất, không gian… của địa phương.

Đó là sự phù hợp giữa ngành nghề dự kiến kinh doanh và định hướng phát triển, quy hoạch địa phương. Bạn cần kiểm tra trước khi xác định địa điểm thành lập công ty, dự án.

–

3. Quy Trình, Thủ Tục Thành Lập Công Ty Cho Người Nước Ngoài

Để thiết lập một công ty FDI hợp pháp, đòi hỏi nhà đầu tư phải thực hiện tuần tự qua hai bước cốt lõi tại Cơ quan đăng ký đầu tư và Cơ quan đăng ký kinh doanh trực thuộc Sở Tài chính tỉnh/thành phố nơi đặt trụ sở chính.

       [BƯỚC 1: XIN CẤP GIẤY IRC]
  (Khai sinh dự án đầu tư tại Việt Nam)
                 │
                 ▼
       [BƯỚC 2: XIN CẤP GIẤY ERC]
  (Khai sinh tư cách pháp nhân công ty)
                 │
                 ▼
     [BƯỚC 3: THỦ TỤC SAU THÀNH LẬP]
 (Khắc dấu, mở tài khoản vốn, khai thuế...)

–

Bước 1: Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)

Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (Investment Registration Certificate – IRC) là văn bản bằng bản giấy hoặc bản điện tử ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư. Đây là bước bắt buộc để “khai sinh” mặt pháp lý cho dự án nước ngoài tại Việt Nam.

Cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành xem xét mục tiêu dự án, quy mô vốn, diện tích đất sử dụng (nếu có), tiến độ thực hiện và công nghệ áp dụng. Để chuẩn bị chu đáo nhất cho khâu này, nhà đầu tư nên nghiên cứu chi tiết nội dung thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư nhằm hoàn thiện các biểu mẫu đề xuất dự án một cách tối ưu.

• Thời gian giải quyết: Từ 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

–

Bước 2: Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC)

Sau khi cầm trên tay giấy IRC, dự án của bạn đã chính thức được thừa nhận về mặt chủ trương hoạt động. Bước tiếp theo là thành lập một công ty để vận hành dự án đó thông qua việc xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (Enterprise Registration Certificate – ERC).

Giấy ERC sẽ ghi nhận các nội dung quan trọng: Tên doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ trụ sở, thông tin người đại diện pháp luật và số vốn điều lệ.

• Thời gian giải quyết: 03 – 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

–

Loại hình doanh nghiệp

Người nước ngoài thành lập công ty tại Việt Nam có thể lựa chọn loại hình công ty được quy định trong Luật Doanh nghiệp, bao gồm:

– Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên hoặc 2 thành viên trở lên.

– Công ty Cổ phần

– Công ty Hợp danh.

Trong đó, công ty TNHH và Công ty Cổ phần là phổ biến hơn cả.

–

Bước 3: Hoàn thiện các thủ tục bắt buộc sau khi thành lập công ty

Sở hữu giấy IRC và ERC mới chỉ là điều kiện cần. Để đưa công ty đi vào hoạt động kinh doanh thực tế mà không vi phạm quy định quản lý hành chính, doanh nghiệp FDI cần hoàn tất các nghĩa vụ sau:

1. Khắc dấu pháp nhân: Tiến hành khắc con dấu cho công ty và quản lý sử dụng dấu theo điều lệ doanh nghiệp.

2. Mở tài khoản ngân hàng: Đây là lưu ý cực kỳ quan trọng đối với doanh nghiệp FDI. Công ty bắt buộc phải mở đồng thời Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) để nhận tiền góp vốn từ nước ngoài chuyển vào và Tài khoản thanh toán thông thường để chi trả các chi phí vận hành hằng ngày tại Việt Nam.

3. Góp vốn đúng hạn: Trong vòng 90 ngày kể từ ngày được cấp giấy ERC, nhà đầu tư phải hoàn thành việc chuyển đủ số vốn điều lệ đã cam kết vào tài khoản vốn DICA. Việc chậm trễ góp vốn có thể dẫn tới các khoản phạt hành chính nặng hoặc buộc phải làm thủ tục điều chỉnh dự án đầu tư để giảm vốn.

4. Khai thuế ban đầu & Mua chữ ký số (Token): Mua chữ ký số, đăng ký phương pháp tính thuế và phát hành hóa đơn điện tử với cơ quan thuế.

–

4. Chi Tiết Hồ Sơ Thành Lập Công Ty Vốn Nước Ngoài

Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến thủ tục thành lập công ty cho người nước ngoài bị sửa đổi, bổ sung nhiều lần hoặc bị từ chối là do việc chuẩn bị giấy tờ thiếu sót hoặc không đúng quy cách hợp pháp hóa lãnh sự.

Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết thành phần hồ sơ thành lập công ty cho người nước ngoài, áp dụng cho cả hai chủ thể đầu tư: Cá nhân và Pháp nhân.

Lưu ý tối quan trọng về mặt chứng thực: Tất cả các văn bản, giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp  đều phải được Hợp pháp hóa lãnh sự tại Đại sứ quán/Lãnh sự quán Việt Nam ở nước sở tại, sau đó đem về Việt Nam dịch thuật công chứng sang tiếng Việt thì mới có giá trị pháp lý.

–

5. Những Vấn Đề Thường Gặp Về Vốn Và Trụ Sở Khi Mở Công Ty FDI

Khi tư vấn và triển khai thành lập công ty cho người nước ngoài, HD Luật ghi nhận có hai nút thắt lớn mà hầu như nhà đầu tư nào cũng gặp phải vướng mắc, đó là câu chuyện về Vốn đăng ký và Địa điểm đặt văn phòng.

–

5.1. Vốn tối thiểu thành lập công ty nước ngoài là bao nhiêu?

Hệ thống Luật Đầu tư Việt Nam áp dụng nguyên tắc tự do kinh doanh. Do đó, ngoại trừ các ngành nghề yêu cầu mức vốn pháp định cụ thể được quy định riêng trong luật chuyên ngành (ví dụ: Kinh doanh bất động sản yêu cầu vốn, ngành tài chính ngân hàng, bảo hiểm, dịch vụ hàng không…), pháp luật không quy định mức vốn tối thiểu đối với các ngành nghề dịch vụ, thương mại, IT, tư vấn thông thường.

Tuy nhiên, trên thực tế, số vốn đăng ký đầu tư phải đảm bảo tính “khả thi và hợp lý”. Cơ quan thẩm định cấp giấy IRC sẽ đánh giá số vốn bạn đăng ký có đủ để chi trả cho các chi phí tối thiểu như: tiền thuê mặt bằng, mua sắm trang thiết bị, trả lương nhân sự… trong thời gian đầu hoạt động hay không. Nếu đăng ký một mức vốn quá thấp (ví dụ vài triệu hoặc vài chục triệu đồng) cho một dự án thương mại dịch vụ quy mô lớn, hồ sơ chắc chắn sẽ bị yêu cầu giải trình hoặc từ chối do không đảm bảo tính khả thi tài chính.

–

5.2. Quy định nghiêm ngặt về thuê trụ sở công ty vốn nước ngoài

Địa điểm thực hiện dự án đầu tư đồng thời là trụ sở chính của doanh nghiệp FDI phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và pháp lý:

• Không đặt trụ sở tại căn hộ chung cư dùng để ở: Theo Luật Nhà ở, nhà đầu tư tuyệt đối không được lấy địa chỉ căn hộ chung cư thông thường để làm văn phòng công ty. Nếu thuê tòa nhà chung cư hỗn hợp, mặt bằng đó phải thuộc khối đế thương mại và có giấy tờ chứng minh chức năng kinh doanh văn phòng.

• Phải có hồ sơ pháp lý mặt bằng rõ ràng: Hợp đồng thuê mặt bằng phải được ký kết hợp pháp, đi kèm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) của bên cho thuê, Giấy phép xây dựng hoặc các giấy tờ chứng minh bên cho thuê có quyền cho thuê lại mặt bằng đó.

–

6. Dịch Vụ Thành Lập Công Ty Nước Ngoài Trọn Gói Tại HD Luật

Việc tự mình thực hiện các bước thành lập công ty cho người nước ngoài tại Việt Nam khiến nhà đầu tư nước ngoài gặp rất nhiều trở ngại do rào cản ngôn ngữ, sự khác biệt trong văn hóa quản lý hành chính và sự phức tạp khi áp dụng các mã ngành CPC quốc tế vào hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Chỉ một sai sót nhỏ trong việc định vị ngành nghề hoặc soạn thảo hồ sơ giải trình dòng vốn có thể khiến dự án bị trì hoãn hàng tháng trời, làm mất đi thời cơ vàng để gia nhập thị trường.

Thấu hiểu những khó khăn đó, HD Luật mang đến giải pháp dịch vụ thành lập công ty trọn gói chuyên nghiệp, bảo vệ tối đa lợi ích và tối ưu hóa thời gian cho nhà đầu tư:

1. Tư vấn tiền thành lập sâu sát: Thẩm định kỹ lưỡng hồ sơ năng lực tài chính, tư vấn lựa chọn mô hình doanh nghiệp, tối ưu tỷ lệ vốn góp của NĐTNN phù hợp với các cam kết quốc tế.

2. Đại diện soạn thảo và hoàn thiện hồ sơ chuẩn pháp lý: Thay mặt khách hàng soạn thảo toàn bộ hồ sơ xin cấp giấy IRC, ERC, điều lệ công ty, đề xuất dự án một cách khoa học, logic để tỷ lệ duyệt hồ sơ đạt 100% ngay từ vòng nộp đầu tiên.

3. Ủy quyền thực hiện trọn gói khâu hành chính: Luật sư của HD Luật sẽ trực tiếp làm việc với Sở Kế hoạch và Đầu tư, thực hiện các bước giải trình hồ sơ (nếu có) và nhận kết quả bàn giao tận tay cho khách hàng.

4. Hỗ trợ toàn diện sau thành lập: Thiết lập hệ thống kế toán ban đầu, hướng dẫn mở tài khoản DICA, thực hiện các thủ tục thuế, khai báo lao động và xin thẻ tạm trú, visa dài hạn cho nhà đầu tư nước ngoài cư trú làm việc hợp pháp tại Việt Nam.

Đừng ngần ngại liên hệ ngay với HD Luật qua hotline hoặc để các chuyên gia pháp lý của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn 24/7 với giải pháp tối ưu nhất!